Complexe Scheidingen

Elke situatie is anders. Daarom biedt Pro6 altijd hulp op maat. We kijken naar wat nodig is om ervoor te zorgen dat de kinderen zich weer kunnen richten op een gezonde toekomst, zonder zich druk te maken over ruzies, en uit het loyaliteitsconflict komen. Het kind staat in alles wat we doen centraal.

Uitleg en oefenen

Wanneer ouders met hun kind(eren) bij Pro6 komen of naar Pro6 worden doorverwezen, brengen we eerst in kaart wat er precies aan de hand is en wat de gevolgen voor het kind zijn. Hiervoor hebben we gesprekken met de ouders, kinderen en eventueel de verwijzer. We maken daarna samen met de ouders een plan en kijken welke hulp nodig is en wat de doelen zijn.
Belangrijke onderdelen van de ambulante hulp die we bieden is het geven van uitleg over de gevolgen van strijd in de scheiding. Daarnaast zoeken we samen naar de patronen die er voor zorgen dat de strijd in stand blijft. Als dit proces en de gevolgen helder zijn, kunnen we samen het plan van aanpak opstellen zodat het patroon van conflicten word doorbroken en we tot concrete afspraken komen.

De laatste jaren zien we een toename in het aantal scheidingen. Een scheiding is een ingrijpende gebeurtenis voor kinderen en ouders. Wanneer er sprake is van een complexe scheiding vraagt de situatie om extra aandacht voor de positie van kinderen, om schade voor kinderen zoveel mogelijk te beperken. Ernstige problemen die zich kunnen ontwikkelen bij kinderen zijn, chronische loyaliteitsconflicten en/of oudervervreemding, en parentificatie.
Voor ouders en kinderen is dit een zeer intensieve, en moeilijke periode in hun leven.
Pro6 heeft veel ervaring in het werken met ouders en kinderen bij complexe scheidingen. Pro6 werkt vanuit een systemische visie, alle betrokkenen zijn even belangrijk en worden betrokken in de behandeling. Er is aandacht voor de veranderende rollen in het gezin, voor de emoties die opspelen en voor rouwverwerking.

Nieuw samengestelde gezinnen

Het vormen van een nieuw gezin is niet iets wat je even doet, ondanks dat je hart overloopt van nieuwe liefde. Het vraagt inzet, doorzettingsvermogen, een groot hart en vertrouwen.

Dat een nieuw gezin niet vanzelfsprekend slaagt is omdat je kunt niet weten wat het vormen van een nieuw gezin daadwerkelijk vraagt van ieder gezinslid. Hoeveel je er ook over leest, het aan den lijve ondervinden is toch echt anders.
Hoe komt het toch dat het niet vanzelf gaat?
Een nieuw samengesteld gezin heeft veel impact op zowel ouders als de kinderen. Behalve de nieuwe situatie binnen het gezin, zal de relatie met de ex-partner vaak ook weer veranderen. De kinderen gaan vaak samenwonen met kinderen van de nieuwe partner. Deze veranderde gezinssamenstelling zorgt voor veel vragen, onrust, verdriet, boosheid en onbegrip.
Er zijn heel wat verschillen tussen kerngezinnen en stiefgezinnen, dit verschil zorgt ervoor dat wat je geleerd hebt in een kerngezin níet vanzelfsprekend werkt in een samengesteld gezin. En daarnaast maken we graag nóg een kanttekening: geen enkel samengesteld gezin is en ontwikkelt zich hetzelfde.

Hoe goed of minder goed het ook gaat in je nieuwe gezin, je doorloopt vaak de onderstaande fasen in je eigen tempo (Heybroek en Overgaauw, 2014)

FASE I, de droomperiode
De ouder en nieuwe partner zijn verliefd en denken alles aan te kunnen. De grote roze wolk! Ze gaan ervan uit dat als zij hun best maar doen, alles goed komt. Veel positieve energie.
Fase II: de periode van wakker liggen
De ouder en nieuwe partner hadden bedacht welke problemen ze tegen zouden kunnen komen in hun nieuwe gezin, maar de praktijk blijkt anders te zijn. Er ontstaan spanningen. De stiefouder krijgt irritaties en negatieve gevoelens richting de stiefkinderen, maar weet niet goed of hij/zij hierover kan praten met de partner. Veel stiefouders liggen wakker en piekeren over deze problemen. Ze doen zo hun best en het lukt niet. De kinderen verwachten van alles van de stiefouder maar lijken weinig terug te geven. De stiefouder heeft het gevoel er niet toe te doen.
Fase III: de periode van de nachtmerries
Negatieve gevoelens jegens de stiefkinderen komen de stiefouder steeds hoger te zitten en het is onmogelijk om de teleurstelling langer te verbergen. Er is frustratie en teleurstelling omdat er zoveel verwachtingen waren die niet uitkomen. Een stiefouder ervaart dat er veel minder tolerantie is voor het stiefkind dan voor de eigen kinderen. Spanningen en conflicten lopen op. Meestal geeft de stiefouder aan zo niet langer verder te kunnen gaan. In deze fase gaat men met elkaar praten, wendt zich eventueel tot de hulpverlening of wordt in het uiterste geval de relatie beëindigd.
Fase IV: de periode van droom en werkelijkheid
De nachtmerries zijn overleefd en er is een redelijke harmonie ontstaan. Een periode van geven en nemen is begonnen en daarmee de integratie van het samengestelde gezin. Maar het blijft een illusie dat het samengestelde gezin net zo hecht zal worden als een kerngezin. Op bepaalde, vooral emotionele, momenten is het toch weer duidelijk dat er sprake is van verschillende partijen.

Kun je iets doen om soepeler door de fases heen te komen?

Dat is afhankelijk van de fase die jij op dit moment herkent. Herken je fase 1? Laat je dan goed informeren op een wijze die bij jullie past, zodat de liefde die je voelt blijft stromen, omdat het werkt in jullie nieuw samengestelde gezin!

Herken jij vooral fase 2 of 3 dan is het van groot belang voor de toekomst van jouw relatie en gezin om hulp in te schakelen. Zit je echt in fase 3, dan is de kans zeer klein dat jullie dit alleen kunnen oplossen. Lees hier wat wij aanbieden en hoe je gerichte hulpverlening kan starten, want hoe langer je wacht, hoe langer jullie in samenwerking met hulpverlener nodig hebben om alles wat opgebouwd of afgebroken is te herstellen, perspectief te zien en te komen tot oplossingen.

Fase 4. Jullie zijn door de periode van het zetten van het samengestelde gezin heen. Nu is het genieten én soms nog wat ingewikkeld. Dat hoort erbij.
Bedenk goed dat je het niet alleen hoeft te doen.

Ouderafwijzing of oudervervreemding

Conflicten tussen de ouders kunnen zo heftig en chronisch zijn dat er voor een jeugdige niets anders opzit dan partij te kiezen. Uiteindelijk kan de jeugdige dan zeggen: ‘Ik wil mijn vader/moeder nooit meer zien.’ Dan is er dus sprake van ouderafwijzing of oudervervreemding (PAS, Parental Alienation Syndrome).

Voorbeelden van vragen om ouderafwijzing te meten zijn:

  • Spreekt de jeugdige alleen maar zeer negatief over de uitwonende ouder?
  • Zegt de jeugdige dat hij helemaal zelf de uitwonende ouder afwijst?
  • Was de band met de uitwonende ouder voor de scheiding goed?

Het is mogelijk dat beide ouders zich vervreemdend opstellen jegens de andere ouder, maar het is ook mogelijk dat één ouder dat doet. Ten slotte kan de reactie van de jeugdige ook voortkomen uit voortdurende ouderlijke conflicten. De jeugdige zoekt door de afwijzing van één ouder een uitweg om aan de vijandige sfeer te ontkomen. (NJI 2017)

Mogelijke gevolgen van oudervervreemding zijn:

  • Een laag zelfbeeld
  • Alcohol-drugs misbruik
  • Verwarring
  • Identiteitscrisis
  • Zelf geen relaties kunnen aangaan
  • Angsten
  • Depressie

Pro6 heeft de afgelopen jaren gezinnen ondersteund waarbij een vermoeden was van oudervervreemding of daadwerkelijke oudervervreemding.